บทสนทนานี้เกิดขึ้นเกือบ 10 ปีที่แล้ว ระหว่าง Steve Jobs แห่ง Apple และผู้คิดค้น Segway

กรุงเทพธุรกิจ ออนไลน์ : ก่อนที่ยานพาหนะ 2 ล้อรูปแบบใหม่อย่าง Segway จะได้รับการเปิดตัวอย่างเป็นทางการในปี 2001 มีการบันทึกไว้ใน Harvard Business Review ว่า Dean Kamen ผู้คิดค้น Segway ได้ขอนัดพบกับ Jeff Bezos ผู้ก่อตั้ง Amazon และ Steve Jobs เจ้าพ่อแห่ง Apple ในเมืองซานฟรานซิสโก เพื่อขอความคิดเห็นและคำแนะนำเกี่ยวกับนวัตกรรมชิ้นนี้ของเขา

การนัดพบครั้งนี้ Dean Kamen ลงทุนบินมาจากบริษัทของเขาในมลรัฐนิวแฮมเชียร์ โดยบอกว่าจะใช้เวลาพรีเซนต์เพียง 1-2 ชั่วโมงเท่านั้น เพราะรู้ว่า Jeff Bezos และ Steve Jobs ต่างก็ไม่มีเวลามากนักที่จะพบใครได้ง่ายๆ

เมื่อถึงเวลานัด 8 โมงเช้า ที่โรงแรมไฮแอทรีเจนซี่ ใกล้ๆ กับสนามบินซานฟรานซิสโก ทุกคนมากันครบหมดแล้ว ทั้งทีมงานของ Dean Kamen, Jeff Bezos, และ John Doerr ผู้บริหารบริษัทร่วมทุน (Venture Capital) Kleiner Perkins Caufield & Byers ซึ่งเคยให้เงินทุนตั้งต้นแก่บริษัทต่างๆ จนเติบโตมาเป็นยักษ์ใหญ่ในวงการเทคโนโลยีมาแล้วนับไม่ถ้วน ไม่ว่าจะเป็น Compaq, Netscape, Symantec, Sun Microsystems, Amazon, และ Google

แม้ว่าทุกคนจะมากันครบหมดแล้ว แต่ Steve Jobs ยังไม่มา ดังนั้น Dean Kamen จึงสาธิต Segway ให้คนอื่นๆ ในห้องประชุมดูก่อนเพื่อฆ่าเวลา จนกระทั่งเวลา 8:30 น. Steve Jobs จึงโผล่มา

การประชุมเริ่มขึ้นโดยทีมงานของ Dean Kamen กล่าวเปิด

ทีมงาน: “สวัสดีครับทุกท่าน ก่อนอื่นอยากจะให้ทุกท่านเก็บคำถามไว้ก่อนจนกว่าจะจบการพรีเซนต์นะครับ”

Jeff Bezos: “แน่นอนครับ”

John Doerr: “พรีเซนต์นี้จะกินเวลานานแค่ไหน?”

ทีมงาน: “แบ่งเป็นช่วงๆ ครับ ช่วงละประมาณ 10 นาที”

Steve Jobs: “ไม่ได้ๆ ผมรอไม่ไหวหรอก ถ้าจะให้ผมกลับบ้านก็บอกมาได้เลยนะ แต่จะให้ผมนั่งอยู่ที่นี่นานขนาดนั้นไม่ได้”

ทีมงานของ Dean Kamen มองค้างที่ Steve Jobs ครู่หนึ่ง ก่อนที่จะหันกลับไป แล้วก็เริ่มพรีเซนต์รูปแบบของ Segway ที่มีอยู่ 2 รุ่น คือ รุ่น Metro และรุ่น Pro

ทีมงาน: “ที่คุณเห็นนี้...”

Steve Jobs: “มาเข้าคำถามเลยดีกว่า...ทำไมถึงมี 2 รุ่น?”

แล้ว Steve Jobs ก็อธิบายถึงที่มาของ iMac ว่ากว่าที่จะออกมาถึง 4 รุ่นนั้น แรกเริ่มมีแค่รุ่นเดียว สีเดียว เพื่อให้ดีไซเนอร์ พนักงานขาย และลูกค้า จดจำสินค้าได้อย่างแม่นยำ จนกระทั่งผ่านไป 7 เดือนจึงค่อยออกรุ่นอื่นๆ ตามออกมา

Steve Jobs: “เพราะฉะนั้น คุณควรจะปล่อยรุ่น Metro ออกมาก่อน พอมันติดตลาดแล้ว ก็ค่อยออกรุ่น Pro มาเพื่อใช้ในอุตสาหกรรมหรือกองทัพ แล้วเพิ่มราคาเป็นสองเท่าไปเลยก็ได้”

John Doerr: “อืม เป็นความคิดที่ดี แล้วเรื่องดีไซน์ล่ะ คิดว่าเป็นยังไงบ้าง?”

Steve Jobs: “คุณคิดว่าไง?” เขาหันไปถามทีมงานของ Dean Kamen เหมือนต้องการแหย่เฉยๆ

ทีมงาน: “มันกำลังอยู่ในช่วงพัฒนาครับ ซึ่งเราหวังว่า...”

Steve Jobs: “ผมว่าดีไซน์ห่วย”

ทุกคนในห้องประชุมเงียบกันไปชั่วขณะ แล้วเหมือนมีใครบางคนเริ่มเรียกสติกลับคืนมา

ทีมงาน: “ทำไมละครับ?”

Steve Jobs: “ไม่รู้สิ ก็มันห่วย”

ทีมงาน: “ในแง่ไหนละครับ ช่วยชี้แจงหน่อย”

Steve Jobs: “รูป ร่างมันดูไม่สร้างสรรค์ ไม่สวย และก็ดูไม่มีชีวิตชีวา คุณมีสิ่งประดิษฐ์ที่นับว่าเป็นนวัตกรรมที่สุดยอดมากนะ แต่มันก็ดูเชยมากเหมือนกัน คุณรู้มั้ยว่าโลกภายนอกมีบริษัทดีไซน์เยอะแยะ ที่มีความคิดสร้างสรรค์ในการออกแบบอย่างสุดๆ อย่างที่เราคาดไม่ถึงกัน และถ้าคุณเห็นดีไซน์พวกนั้น คุณอาจตกใจจนขี้แตกเลยก็ได้...คุณคิดว่ายังไง Jeff”

Jeff Bezos: “ผมคิดว่าเราอาจจะเสียโอกาส ถ้าเราไม่ลองหาบริษัทดีไซน์เก่งๆ มาช่วยออกแบบให้ ตรงนี้ผมเห็นด้วยกับ Steve นะ ในเรื่องดีไซน์”

ทุกคนเงียบอีกครั้ง แต่คราวนี้กินเวลาไม่นานนัก

ทีมงาน: “โอเคครับ งั้นเราไปต่อกันที่เรื่องการผลิตนะครับ” จากนั้นเขาก็โชว์แผนผังโรงงานขึ้นมา

Steve Jobs: “คุณสร้างโรงงานที่ไหนเนี่ย สร้างทำไม แล้วเพราะอะไรคุณถึงคิดจะผลิตเจ้าเครื่องนี้เอง”

ทีมงาน: “มันเสี่ยงมากที่จะให้คนอื่นผลิต เพราะความลับอาจจะรั่วไหลได้”

Steve Jobs: “ไม่มีเหตุผล ยังไงความลับก็ถูกขโมยได้อยู่ดี เพียงแค่แกะชิ้นส่วนออกมาศึกษา (reverse-engineer) เท่านั้นเอง”

ทีมงาน: “เป็นไปไม่ได้”

Steve Jobs: “เป็นไปได้สิ และคุณก็ควรเอาเวลาและเงินไปทำอย่างอื่นดีกว่า อีกอย่างคือคุณไม่มีทางที่จะหาคนเก่งๆ ไปทำงานไกลถึงนิวแฮมเชียร์ได้หรอก”

ทีมงาน: “แต่เรามีทีมงานนะครับ”

เสียงตอบแบบไม่ค่อยมั่นใจ ทำให้ทีมงานอีกคนต้องยืนขึ้นพรีเซนต์แทน เพราะคนแรกดูท่าจะไปไม่รอดเมื่อเจอคนอย่าง Steve Jobs กระหน่ำสารพัดคำถามจนอ่วม อย่างไรก็ตาม Dean Kamen ผู้คิดค้น Segway ยังคงนิ่งเงียบ ไม่พูดจาอะไร

ทีมงานยื่นเอกสารให้ทุกคนในห้องอ่าน ก่อนที่จะพรีเซนต์ต่อ โดยในเอกสารอธิบายถึงอุปสรรคต่างๆ ที่จะต้องเจอเมื่อ Segway ออกสู่ตลาดแล้ว รวมถึงแผนการแก้ปัญหาที่จะเกิดขึ้นด้วย

Jeff Bezos: “ผมว่าแผนนี้ไม่ได้ผล รู้มั้ย...สหรัฐอเมริกาเป็นประเทศที่โหดร้าย พวกผู้ผลิตรถยนต์จะหาทางล็อบบี้ไม่ให้ Segway เกิด และสุดท้ายพวกนั้นก็จะชนะ”

ทีมงาน: “ไม่มีทางหรอกครับ”

Jeff Bezos: “ผมว่าคุณควรจะเริ่มอย่างค่อยเป็นค่อยไป โดยทดลองใช้ในเมืองหรือประเทศไหนซักแห่งก่อน พอคนเริ่มเห็นประโยชน์ของมันแล้ว คราวนี้บริษัทก็จะมีกำลังพอที่จะไปต่อกรกับฝ่ายตรงข้าม ผมว่าสิงคโปร์น่าจะเป็นที่ที่ดีที่สุดในการเริ่มต้นนะ คุณแค่ไปชักจูงผู้นำของเขาให้มาสนใจ แล้วคนอีก 4 ล้านคนก็พร้อมจะมาทดลองใช้ตาม”

Steve Jobs: “ผมไม่เห็นด้วย ผมว่าการเปิดตัวเล็กๆ ในต่างประเทศเป็นความคิดที่โง่มาก เดี๋ยวนี้อะไรๆ ก็ช้าไม่ได้แล้ว เพราะนี่คือยุคอินเทอร์เน็ต ถ้าเอาไปให้คนสิงคโปร์ใช้ แล้วมีคนไปเจอในอินเทอร์เน็ตเข้า และเกิดอยากใช้ขึ้นมาบ้าง แต่กลับไม่มีขายในอเมริกาล่ะ เท่ากับว่าบริษัทสูญเสียโอกาสเป็น 100 ล้านดอลลาร์กับตลาดที่ถือว่าใหญ่ที่สุดในโลก นอกจากนี้ สิงคโปร์ยังเคยเป็นแหล่งละเมิดลิขสิทธิ์ด้วย ซึ่งบริษัทก็อาจจะเสียค่าใช้จ่ายมหาศาลในการตามล่าหัวขโมยอีก...ผมว่านะ ถ้าคุณอยากเปิดตัวอย่างช้าๆ ก็ควรจะเริ่มที่อเมริกาเนี่ยแหละ โดยมุ่งไปที่มหาวิทยาลัยก่อน”

“ถ้าคุณไปเสนอกับ John L. Hennessy อธิการบดีของมหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด เขาจะตกใจกับเจ้าเครื่องนี้จนทำอะไรไม่ถูกเลย และถ้าคุณยกให้เขาไปเลยสัก 100 ตัว แลกกับการทำวิจัยเรื่องความปลอดภัยและการใช้งาน รับรองว่าเขาจะตกลงรับข้อเสนอของคุณภายใน 10 นาที แล้วคุณก็ไปยื่นข้อเสนอแบบนี้อีกสัก 10 มหาวิทยาลัย รวมทั้งดิสนีย์แลนด์ด้วย ถึงตอนนั้นคนก็จะเริ่มเห็นกันแล้วว่ามีเจ้ายานพาหนะชนิดนี้อยู่บนโลกด้วย”

“แต่ผมก็ต้องขอเตือนไว้ก่อนนะว่า ถ้ามีนักศึกษาบางคนที่งี่เง่าเกิดบาดเจ็บจากการใช้งานขึ้นมา แล้วก็ไปเขียนด่าในอินเทอร์เน็ตว่ามันห่วย ถึงตอนนั้นละก็ บริษัทเจ๊งแน่ๆ ไม่มีทางที่จะไปควบคุมหรือแก้ข่าวได้เลย เพราะคนทั่วไปไม่ได้ลองใช้มันด้วยตัวเองก็ไม่มีทางรู้หรอก ในทางตรงกันข้าม ถ้าเปิดตัวอย่างยิ่งใหญ่ เสียงด่าของพวกชอบวิจารณ์ก็จะไม่ดังพอที่จะกลบกระแสความนิยมได้ เสี่ยงอย่างเดียวคือ คุณเปิดตัวต่อคู่แข่งและศัตรูอย่างเปิดเผย เพราะฉะนั้นเตรียมเงินไว้ต่อกรกับพวกหัวขโมยได้เลย”

ถึงตอนนี้ Dean Kamen ก็ได้ฤกษ์เปิดปากเสียที หลังจากที่ฟัง Steve Jobs สาธยายมานาน

Dean Kamen: “เรามีอยู่ 2-3 อย่างที่ไม่มีใครเอาไปได้ มันเป็นชิ้นส่วนพิเศษที่เรามีแต่เพียงผู้เดียว”

Steve Jobs: “ยังไงก็มีคนหาทางขโมยจนได้แหละ”

Dean Kamen: “ผมค้นคว้ามา 9 ปี เพราะฉะนั้นไม่มีทางหรอก”

ในที่สุด Jeff Bezos ก็ขัดจังหวะขึ้นมาก่อนที่ทั้งสองคนจะเถียงกันไปมากกว่านี้

Jeff Bezos: “ผมคิดว่าเรากำลังหลงประเด็นนะ คือตอนนี้คุณมีนวัตกรรมชิ้นใหม่ล่าสุด ซึ่งผมเชื่อว่าเรื่องการขายไม่มีปัญหาอยู่แล้ว แต่คำถามคือลูกค้าที่ซื้อไป จะได้รับอนุญาตให้ใช้ตามท้องถนนหรือเปล่า?”

Steve Jobs: “ใช่...อย่างบ้านผมอยู่ห่างจากร้านค้าไปไม่ไกลนัก ผมก็ไม่รู้ว่าจะขี่เจ้าเครื่องนี้ไปที่นั่นได้มั้ย”

และแล้วเวลาก็ล่วงเลยมาจน 10:30 น. ทั้ง Steve Jobs และ Jeff Bezos ต้องไปธุระที่อื่นต่อ ทุกคนลุกขึ้น Dean Kamen เข้ามาขอบคุณทั้งสองคน โดยเฉพาะ Steve Jobs ที่เป็นคนพูดเสียส่วนใหญ่

Dean Kamen: “ขอบคุณมากครับ นี่เป็นการพบปะพูดคุยที่สร้างพลังให้แก่เรามากที่สุดเท่าที่เคยมีมา และทุกอย่างที่ได้พูดคุยกัน คุณก็ทิ้งคำถามไว้มากกว่าคำตอบ และถามในทุกๆ อย่างที่คุณคิดว่าคุณรู้...”

เขาหยุดครู่หนึ่ง

“ซึ่งนั่นดีจริงๆ”

 [img]http://technabob.com/blog/wp-content/uploads/2007/07/segway_beta.jpg[/img]

ปล. ผมก็ว่าดีไซน์ห่วย

รัก Jobs